شنود یا استراق سمع داخل خودروی دیگر افراد، بدون اجازه و بدون داشتن مجوز از مراجع قانونی، ممنون و غیرقانونی است.
در این مقاله از آسا ردیاب به موضوع مهم موارد قانونی شنود داخل خودرو خواهیم پرداخت و به مهمترین سوالات کاربران در این زمینه پاسخ خواهیم داد. اگر به دنبال شنود داخل خودروی دیگر افراد هستید، بهتر است قبل از اقدام، ابتدا این مقاله را تا انتها مطالعه کنید.
آیا شنود داخل خودرو قانونی است؟
در ادامه به چندین اصل در قانون اساسی و آیین دادرسی کیفری در این مورد اشاره خواهیم کرد:
1. اصل 25 قانون اساسی بیان میدارد که:
بازرسی و نرساندن نامهها، ضبط و فاش کردن مکالمات تلفنی، افشای مخابرات تلگرافی و تلکس، سانسور، عدم مخابره و نرساندن آنها، استراق سمع و هر گونه تجسس ممنوع است مگر به حکم قانون. (ویکی حقوق)
2. ماده ۷۳۰ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰):
هر کس به طور غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیرعمومی در سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا امواج الکترومغناطیسی یا نوری را شنود کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ۸۲/۵۰۰/۰۰۰ تا ۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (ویکی حقوق)
3. ماده ۵۸۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰):
هر یک از مستخدمین و مامورین دولتی، مراسلات یا مخابرات یا مکالمات تلفنی اشخاص را در غیر مواردی که قانون اجازه داده حسب مورد مفتوح یا توقیف یا معدوم یا بازرسی یا ضبط یا استراق سمع نماید یا بدون اجازه صاحبان آنها مطالب آنها را افشاء نماید به حبس از یک سال تا سه سال و یا جزای نقدی از ۲۶۴/۰۰۰/۰۰۰ تا ۸۲۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال محکوم خواهد شد. (ویکی حقوق)
اما اختلاف نظرهایی نیز در مورد شنود اظهارات اشخاص نیز وجود دارد:
نظریه شماره 7/1401/1364 مورخ 1402/01/19 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره شنود اظهارات اشخاص در فضای واقعی از طریق دستگاه های رایانه ای:
شنود اظهارات اشخاص در فضای واقعی (نه مجازی) با استفاده از دستگاه های رایانه ای یا مخابراتی از شمول ماده ۷۳۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، که ناظر بر شنود غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیر عمومی از سامانه های رایانه است، خارج است؛ اقتضای تفسیر مضیق قوانین کیفری نیز مؤید این نظر است. بر این اساس، نصب دستگاه ضبط صدا در خودروی شخصی یا محل استقرار دیگران و ضبط صدای افراد، شنود غیرمجاز موضوع ماده پیش گفته محسوب نمی شود و موضوع از شمول ماده ۵۸۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، که ناظر بر ضبط یا استراق سمع مکالمات تلفنی یا مخابرات اشخاص بدون مجوز قانونی است، خروج موضوعی دارد. (ویکی حقوق)
برخی نظریات قضایی و نظریه های مشورتی قوه قضاییه اشاره دارند که شنود اظهارات در “فضای واقعی” (نه مکالمات مخابراتی در حال انتقال) از شمول برخی مواد خاص (مثلا ماده ۷۳۰ مربوط به شنود محتوای در حال انتقال) خارج است. با این حال این تفسیر به معنای آزاد بودن نصب ردیاب در خودروی دیگران نیست و پرونده های قضایی و دیدگاه های حقوقی دیگر، نصب یا جاسازی دستگاه در خودروی دیگری بدون رضایت را جرم یا مصداق تعرض به حقوق صاحب خودرو دانسته اند.
نتیجه: در عمل قضایی و حقوقی نتیجه میتواند تابع شرایط و تفسیر دادگاه باشد.
همچنین بخوانید:
سوالات متداول در مورد نصب شنود داخل خودرو
در زیر برخی از سوالات پرتکرار کاربران گرامی در این زمینه را آورده ایم:
1. آیا نصب ردیاب شنود دار روی خودروی خودم قانونی است؟
نصب شنود برای خودرویی که مال خود شما است، ممنوعیتی ندارد.
2. آیا نصب شنود در خودروی شخص دیگر جرم است؟
بله. نصب دستگاه شنود در خودروی افراد دیگر بدون اجازه خطر پیگرد کیفری و مدنی دارد. (نظریهها متفاوت است ولی ریسک حقوقی بالاست).
3. فرق قانونی بین “ضبط محلی صوت داخل خودرو” و “شنود یا رهگیری مکالمات در حال انتقال” چیست؟
رهگیری یا استراق سمع ارتباطات در حال انتقال (مثلا شنود خطوط تلفن و مخابراتی) مشمول مقررات سختگیرانه تری است. ضبط صوت در فضای واقعی (داخل کابین) از منظر برخی تفاسیر حقوقی متفاوت دیده شده اما این تفاوت لزوما به مجوز آزاد منجر نمیشود.
4. چه مجازاتی ممکن است هنگام نصب غیرمجاز شنود در خودرو پیش بیاید؟
بسته به نصب بدون اجازه، انتشار فایل صوتی، بهکارگیری برای تهدید یا اخاذی و … ممکن است پیگرد کیفری، جبران خسارت مدنی و مجازات های مقرر در قوانین مجازات و جرایم رایانه ای برای شما بوجود آید.
نتیجه گیری
شنود یا استراق سمع داخل خودرو دیگر افراد، بدون داشتن مجوز قانونی، ممنوع است. در حالت کلی میتوان گفت که تفاسیر متفاوتی در این باره وجود دارد و استفاده از دستگاه های شنود به نسبت شنود مکالمات تلفنی قوانین آسان تری دارد اما ریسک کیفری و مدنی این کار بالاست و بهتر است بدون داشتن مجوز این کار را انجام ندهید.
